Salı, Haziran 04, 2013

 

Orhan Pamuk’un Stratejisi




Orhan Pamuk bir Dünya yazarı olmasının yanında bir Nobelist de… Yaşayan Dünya yazarları listesi yapıldığında ilk sıralarda yer alıyor. Nobel Edebiyat ödülü almadan önce de neredeyse tüm Dünya dillerine çevrilmişti. Nobel’le eserlerinin çevrilmediği Dünya dili ve çevrilmemiş eseri kalmadı.
Nobel tek ödülü değil. Nobel’den önce de Orhan Pamuk’un pek çok önemli uluslararası ödülü var. En son, 2012’de “Avrupa kültürüne katkılarından dolayı”  135.000 Euro’luk Sonnig Ödülü’nü kazanmış.  2010’da da Norman Mailer Yaşam Boyu Başarı Ödülü var.
Orhan Pamuk’un İngilizceye çevrilen son eseri Sessiz Ev. “Silent House” adıyla Ekim 2012’de İngiltere’nin önemli edebiyat yayıncılarından Faber and Faber’dan, ABD’de de yine önemli bir yayıncı olan Alfred A. Knopf’dan yayınlandı. Cep kitabı olarak da Vintage’dan bugünlerde yayımlanacak.
Pamuk’u Dünya’nın en büyük yazar ajansı kabul edilen Wylie Agency temsil ediyor. Wylie portföyündeki Nobel Ödülü yazarlarının çokluğu ile ünlü. Yani, halkla ilişkileri çok kuvvetli bir ajans. Wylie ve bu büyük yayınevleri Sessiz Ev’in İngilizce baskıları için Nobelli bir yazara yaraşır bir tanıtım stratejisi oluşturmuştur diye düşünüyoruz. 
Orhan Pamuk’un kapak düzenlerine büyük hassasiyet gösterdiği bilinen bir olgu. Bu kez ya pek ilgilenmemiş ya da strateji gereği oryantalist kapaklar yapılmasına onay vermiş. İngiltere baskısının kapağında türbe ziyaretinde olduğunu anladığımız biri şemsiyeli, diğeri karalar giyinmiş başörtülü iki kadın var. ABD baskısında ise bir bardak çay... Her ikisi de batılıların Türkiye, Türk edebiyatı dendiğinde akıllarına gelen ilk imgeler…
Kitap hakkında belli başlı tüm ABD ve İngiliz gazetelerinde eleştiriler yayımlanmış, Orhan Pamuk’la yapılmış söyleşilere de rastlıyoruz. Yani kapaklar eksi puan yazsa da tanıtım fena sayılmaz.
Kitap satışlarında etkisi olduğu anlaşılan ödüllere gelince ise şaşırmamak elde değil. Orhan Pamuk Sessiz Ev ile iki ödüle katıldı. Bunlardan ilki Man Booker’ın düzenlediği Asyalı romancıların eserlerinin değerlendirmeye alan Man Asian Edebiyat Ödülü. Pamuk bu ödülün uzun listesinde Elif Şafak’la birlikte Çin, Malezya, Hindistan, Kore, Japonya ve Pakistan’dan 15 yazarla yarıştı. Şafak elenirken Pamuk beş yazarlık kısa listede yer aldı ve sonuçta ödülü Malezyalı yazar Tan Twan Eng "The Garden of Evening Mists" adlı romanıyla aldı.
Pamuk’un aday olduğu diğer ödül İngiliz Independent gazetesi’nin “Yabancı Roman” ödülüydü. Orhan Pamuk bu ödülü 1990’da, İngilizcede yayınlanan ilk romanı Beyaz Kale ile almıştı.
Sessiz Ev’le ödülün uzun listesindeki 16 adaydan biriydi. Jüri üyelerinden biri de Elif Şafak’tı. Şafak Sessiz Ev’e oy verdi mi? Bilemiyoruz. Sonuçta Sessiz Ev altı kitaplık kısa listeye seçilmedi, elendi. Ödülü Hollandalı yazar Gerbrant Bakker Dolambaç (Metis yay.) adlı romanıyla kazandı. Pamuk kazansa 10 bin sterlini çevirmeni ile paylaşacaktı. Orhan Pamuk, bu ödüle 2011’de Masumiyet Müzesi’nin İngilizce çevirisi ile de aday olmuş ama kazanamamış.
Nobelli bir yazarın kitabını tanıtmak amacıyla olsa bile bu ödüllere katılması doğru mu? Genel kanı Orhan Pamuk’un bir Dünya yazarı olarak böyle ödüllere katılmakla çıtayı düşürdüğü yönünde. Orhan Pamuk’un tanıtım stratejisini yeniden gözden geçirmesinde fayda var. Çünkü bu kapaklar, bu ödül adaylıkları aleyhine çalışıyor. Onu Dünya yazarlığından Asyalı bir yazar olarak değerlendirilmeye doğru itiyor. 
29.05.2013

Comments: Yorum Gönder



<< Home

This page is powered by Blogger. Isn't yours?