Perşembe, Mayıs 14, 2015

 

Dünya Bu Kadar

Mahir Ünsal Eriş ilk romanı “Dünya Bu Kadar”da hikayeleri “birbirine teyelleyerek” 21. yüzyılın ilk on yılından insan manzaralarını anlatıyor.
“Dünya Bu Kadar”ın bir hikayeler bütünü olduğunu iddia etseniz yanılmazsınız. İlk bakışta bir zafiyet olarak düşünebilirsiniz ya da öykücülüğü ağır bastığından ortaya böyle bir roman çıkmış diyebilirsiniz. Ne de olsa Mahir Ünsal Eriş iki yıl içinde yayımlanan iki öykü kitabından sonra bir “roman”la çıkıyor okur karşısına. Zaten editörü de bu kanıdaki kitabın arka kapağındaki tanıtım yazısını “Dünya Bu Kadar, çarpa çarpa geceye ışıl ışıl hikâyeler bırakıyor. Yeni roman, işte gökyüzü...” diye tamamlamış.
Eski bir iddiadır, roman türünün ortaya çıkışında ortaya atılmış bir iddia. Roman için uzun ya da uzatılmış hikaye ya da hikayelerden oluşmuş bir tür denir. Her iki düşünce de doğrudur aynı zamanda da yanlıştır. Sonuçta roman kendine özgü yapısı ve kuralları olan bir tür. Kısaca “Gerçek ya da kurmaca bir olayı; yere, zamana ve kişilere bağlayarak uzun soluklu anlatan eser” olarak tanımlanıyor roman. Ama bu tanımı “uzun soluklu” kısmı hariç hikaye için de kullanabiliriz, zaten başlangıçta “Latince ile yazılan ilk destan ve halk öykülerine” roman denmiş.
“Bir ikindi kahvaltısı yapacaklardı. Güneş gelmedi.” diye başlıyor “Dünya Bu Kadar” (2015, İletişim yay.). Güneş’in kimliğini, neden bu geç kahvaltıya her zamankinin aksine katılmadığını anlamaya çalışırken hikayeler birbirine bağlanıyor. Eray Ak’ın yazısında belirttiği gibi; “Güneş'in anne babası Turan Bey ve Mükerrem Hanım'dan Kore Savaşı yıllarına, Hasan Fehmi Bey'e; bir devrin meşhur furyası evlere ansiklopedi satan Korhan'la Fevziye'den bu ansiklopedileri basan Nuri'ye; Kaymakam Bey'in kızı Yeliz'den Şelhum Asteğmen'e, Figen'e, İhsan'a, Sadun Bey'e ve onlar paralelinde hikâyenin gidişatına dahil olan daha pek çok kahramana sahne açıyor.” Onlarca kahramanın yaşam öykülerini ya da yaşamlarını belirleyen olayların hikayelerini birbirine bağlanarak okuyoruz. Hepsinin bir şekilde birbiri ile bir bağı var ve sonuçta tek bir olaya bağlanıyor. Mahir Ünsal Eriş’in mahareti de burada, tempoyu hiç düşürmeden, dikkati dağıtmadan öyküleri birbirine bağlayıp sonuca, o tek olaya varıyor. Bu olay düşünüldüğü gibi Güneş’in ikindi kahvaltısına gelmemesi ile de ilintili ama o değil. Kitabın arka kapağına meraklandıracak şekilde alıntılanan Turan Bey, Fikret, İbrahim Hilmi ve Koço’nun bir geceyarısı dağ başındaki bir meyve bahçesinde ellerinde kazma kürekle jandarma tarafından yakalanmasına bağlanıyor tüm hikayeler.
“Dünya Bu Kadar” adını ve anafikrini Ah Muhsin Ünlü’nün “burası dünya ya hu, / burası bu kadar işte!” dizelerinden almış. Kitap hakkında yazılan bir yazıda belirtildiği gibi kullanılan teknik Ayfer Tunç’un “Bir Deliler Evinin Yalan Yanlış Anlatılan Kısa Tarihi”ni (Şubat 2009, Can yay.) çağrıştırıyor. Ayfer Tunç romanda kısa kısa öykülerle "Mekân ve zaman sınırı tanımayan, bir ucu 19. Yüzyılda, bir ucu günümüzde, yazınsal bir Türkiye panaroması" oluşturuyordu. Mahir Ünsal Eriş de girişte söylediğim gibi 21. yüzyılın ilk on yılından insan manzaralarını anlatıyor. Her iki romanı da öncülleri Nâzım Hikmet’in “Memleketimden İnsan Manzaraları”na saygı duruşu ya da selamlama olarak nitelendirebiliriz.
Mahir Ünsal Eriş Ah Muhsin Ünlü’nün dizesinde olduğu gibi önce “burası dünya ya hu” diyor ve Türkiye’nin 2000’li yıllarından insan manzaraları anlatıyor sonra da “burası bu kadar işte!” dizesinde ifade edilecek biçimde her şeyin birbirine bir şekilde bağlandığını en azından teyellendiğini gösteriyor. Dibini iyi kazarsanız Türkiye’de yaşayan herkesin birbiri ile bir şekilde uzaktan ya da yakından ilintisi vardır, diyor.
İster roman diye tanımlayın ister ustaca birbirine bağlanmış hikayeler bütünü “Dünya Bu Kadar”  günümüz Türkiyesi’ni ironik, mizahi bir dille ama abartmadan anlatan, gerçekçi bir anlayışta, keyifle, merakla okunan bir eser. 
14.05.2015

Etiketler: ,


Comments: Yorum Gönder



<< Home

This page is powered by Blogger. Isn't yours?