Cuma, Kasım 06, 2015

 

İstanbul Kitap Fuarı’na Giderken



Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı 7 Kasım’da açılıyor. Fuarı’ın başlaması bir anlamda yeni yayın sezonunun da başlaması demek. Yüzlerce yeni kitap okurlarla ilk kez fuarda buluşuyor. Bu da yeni okumalara yelken açmak demek. Tabii dikkatli bir seçim yapmak, birbirinden farklı ve heyecan verici bu kitaplar arasından kendinize ve bütçenize uygun olanları seçmeniz gerekli. Bunun için de fuara gitmeden önce bir kitap listesi hazırlamak en doğru yol olarak görünüyor. Fuar vesilesi ile hemen her gazetenin verdiği kitap ekleri de bu listeler için ideal birer kılavuz.      
Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı’nın bu yılki teması “Mizah: Hayata Gülümseyerek Bakmak”. Onur çizeri Tan Oral. Usta çizer Tan Oral’la birlikte gerçekleştirilecek bir çok etkinlik var. Tan Oral ilk karikatür albümünü 1977’de “Sansür” adıyla yayımlamış. Yıllardır kitap yayımlamıyordu. İki yeni albümü de fuar sırasında çıkmış olacakmış.
Mizahın büyük ustası Aziz Nesin’in 100. yaşı da fuarda yapılacak bir çok etkinlikle kutlanıyor. Nesin Yayınevi bir “100. Yıl Seti” hazırlamış. Sette Aziz Nesin’in “Böyle Gelmiş Böyle Gitmez”, “Tek Yol”, “İnsanlar Uyanıyor” kitapları, 2016 Nesin Vakfı Duvar Takvimi ve Aziz Nesin’in yaşam öyküsünün fotoğraflarla anlatıldığı “Ömrüne Sığmayan Adam” kitabı yer alıyor.   
Bu yılki Onur Konuğu ülke Romanya. Ne yazık ki Türkçede Romen edebiyatından pek fazla örnek yok. Romen Edebiyatı denilince Türkiye’de akla ilk gelen isim Panait Istrati’dir. Istrati ilk kez 1939’da Yaşar Nabi’nin çevirisi ile yayımlanmış ve sanırım tüm kitapları Türkçede yayımlanmış. Sürekli yeni baskıları da yapılıyor. “Baragan’ın Dikenleri” (Fabula) ve “Akdeniz” (Ötüken) yeni baskısı yapılan kitaplardan. Çağdaş felsefenin en önemli adlarından Mircea Eliade’nin “Doğuş ve Yeniden Doğuş” (Kabalcı), Romen folkloründen bir aşk öyküsünü ele aldığı romanı “Matmazel Christina” (Metis), yine büyük bir düşünür olan Emil Michel Cioran’dan “"Cioran'ın en çok Cioran olduğu kitap" olarak tanımlanan “Gözyaşları ve Azizler” (Jaguar), Dünya edebiyatının yıldızlarından, Nobel Edebiyat Ödülü için adı geçen Mircea Carterescu’nun “Orbitor” ve “Travesti” (Ayrıntı) adlı romanları ve Radu Vancu’nun “Çiçek Açan Urgan” ile Claudiu Komartin’in “Bir Garip Roman” (Yitik Ülke) adlı şiir kitaplarını Romen edebiyatını tanımak isteyenlere öneririm.      
Her yıl yıl Türkçede elli bin yeni kitap yayımlandığı düşünülürse herhangi bir kitapçıda bu kadar çok çeşit kitabı bulmak mümkün değil. 750 yayınevinin katıldığı Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı bu yeni kitaplara ulaşmak için en uygun yer. Ben de listemi kitapçılarda bulamadığım iyi şiir, öykü ya da deneme – inceleme kitaplarına önceliği vererek oluşturdum.
Ebubekir Eroğlu’nun “İçkale” (Yapı Kredi), Tuğrul Tanyol’un “Gelecek Günlerin Şarabı” (Yapı Kredi), Mustafa Köz’ün “Sessiz Düğüm”  (İkaros), Atilla Birkiye’nin “Yokluğunda Başkaldırdı Aşk” (Özgür), Bejan Matur’un “Son Dağ” (Everest), Cevdet Karal’ın “Cesedi Nereye Gömelim” (Everest) listemdeki şiir kitapları. 80 Kuşağı şairlerinden İhsan Deniz 1980 -2015 yılları arasında yazdığı şiirleri “Dut Ağacı”nda (Hece yay.), ilk kitabını 2001’de yayımlayan Baki Ayhan T. toplu şirlerini “Hayat ve Hayal Müzesi”nde (Yapı Kredi) biraraya getirmiş. Ayrıntı Yayınları şair Emirhan Oğuz yönetiminde şiir dizisine başladı. Dizinin ilk kitapları Maya Angelou, Maro Benedetti ve Sohrap Sepheri’den. Yaşar Miraç’ın bence başyapıtı sayılabilecek kült kitabı “Trabzonlu Delikanlı”nın yeni basımı da bu diziden çıkmış.
Asuman Susam’ın “Kemik İnadı” Can Yayınları’nın uzunca bir süredir ara verdiği Türk Şiiri dizisini tekrar başlattığının da müjdesi. Şiir kitapları az yayımlanıyor, çeviri şiir daha da az yayımlanıyor. Palto Yayınları Rilke'nin Sancaktar'ının Sabahattin Ali çevirisini yeniden yayımlamış. Ahmet Cemal’in Paul Celan’dan seçtiği şiirler “Ellerin Zamanlarla Dolu” (İş Bankası) adıyla yayımlandı. Hümanist düşüncenin atalarından, büyük İtalyan şairi Francesco Petrarca’dan Kemal Atakay’ın çevirisi ile yayımlanan “Canzoniere” de (Everest) kaçırılmaması gereken bir diğer önemli çeviri şiir kitabı. Somut şiirin ustalarından Eugen Gomringer’in “Somut Şiir Seçkisi” de (160 Kilometre) alınacak şiir kitapları listesine eklenmeli.    
Son yıllarda öykü Türk Edebiyatını en dikkat çekici türü. Arka arkaya bir çok yeni ve önemli öykü kitabı yayımlanıyor. Özellikle İletişim Yayınları’nın ilk kitaplarını yayımlayan yeni öykücülere verdiği destek kutlanmaya değer. Büyük usta Selçuk Baran’ı tanımak için ilk adım sayılabilecek seçme öyküler kitabı “Öğle Saatleri” (Yapı Kredi), genç yaşta kaybettiğimiz şair Sami Baydar’ın toplu öyküleri “Sese Gelen Sevgili” (Yapı Kredi), Nalan Barbarosoğlu’nun “Gümüş Gece” (Alakarga), Hakan Bıçakçı’nın “Hikayede Büyük Boşluklar Var” (İletişim), Yalçın Tosun’un “Bir Nedene Sunuldum” (Yapı Kredi), Şenay Eroğlu Aksoy’un “Gece Çığırtkanları” (Yapı Kredi), Alper Atalan’ın “Kısmet İşte (İletişim), Deniz Tarsus’un “İt Gözü” (Can), Mustafa Çiftçi’nin “Ademin Kekliği ve Chopin” (İletişim), Nazlı Karabıyıkoğlu’nun “İskele” (Alakarga) ve şair elinden çıkma kısa, öz ve sarsıcı öyküler diye tanıtılan Fergun Özelli’nin “Sarhoş Kapı”sı (Can) listemdeki öykü kitapları.
Edebiyat deninice akla sadece roman geldiği için kurgu dışı ürünler iyice ihmal ediliyor. Deneme, eleştiri ve inceleme türlerindeki yayınların sayısının da gün geçtikçe azaldığını görüyoruz. 100. yaşını kutladığımız büyük usta Melih Cevdet Anday’ın 60 yıl boyunca şiir üzerine yazdığı, kitaplarında ve dergilerde yayınlanan yazıları Yalçın Armağan “Şiir Yaşantısı”nda (Everest) biraraya getirmiş. Yeni baskısı yapılan “Konuşanlar, Bir Hüzünle Sesinde” (Can) Ziya Osman Saba’nın büyük bir şair olmanın yanında iyi ve dikkatli bir şiir eleştirmeni olduğunu da örnekliyor. Can dostu Cahit Sıtkı Tarancı’nın ardından yazdığı “Cahit’le Günlerimiz” başlıklı yazıları da tadına doyulmaz anılar. Mustafa Baydar’ın 1960’da yayımlanan söyleşilerinden oluşan ve Halide Edip, Yahya Kemal, Yakup Kadri gibi çok önemli yazarlara dobra sorular yönelttiği “Edebiyatçılarımız Ne Diyorlar” (İletişim) hem belge niteliği hem de röportaj nasıl yapılır sorusuna getirdiği örneklerle önemli bir kitap. Handan İnci Tomris Uyar’ın Elele Dergisi’nde yayımlanan yazılarını ve söyleşilerini “Aşkın Yıpranma Payı” (Yapı Kredi) adıyla derlemiş. Hilmi Yavuz’un “Edebiyat Okumaları” (Timaş), Nurdan Gürbilek’in “Sessizin Payı” (Metis), Enis Batur’un türler arası bir arayış diye niteleyebileceğimiz “Basit Bir Es” (Kırmızı Kedi), Murathan Mungan’ın yeni derlemesi “Güne Söylediklerim” (Metis), Oğuz Cebeci’nin “Psikanalitik Edebiyat Kuramı” (İthaki), George Orwell’in “Balinanın Karnında” (Sel), Ali Çolak’ın “Ama Sözcükleri Götüremezler” (Zaman Kitap), Ahmet Büke’nin “100 Tuhaf Kitap” (Ağaçkakan), Murat Turna’nın “1980 Türk Romanında Değerler Çözülmesi” (İz) ve Elmas Şahin’in “Leyla Erbil Kitabı” (Yitik Ülke) listemdeki kitaplar.
En imtiyazlı tür olduğu için romanı en sona bırakıp negatif ayrımcılık yaptım. Fuar listemde de çok roman yok. “İnce Mehmet” Yaşar Kemal’in en sevilen eseridir ama bence baş yapıtı “Dağın Öte Yüzü” üçlemesidir. Yapı Kredi Yayınları bu üçlemeyi tek bir ciltte özel bir baskı ile yayımlamış. Sel Yayınları Thomas Benhard’ın otobiyografik beşlemesini usta çevirmen Sezer Duru’nun çevirileri ile yayımlıyor. İlk iki kitap “Neden” ve “Kiler” yayımlandı. İş Bankası klasiklerinden yeni çeviriler yayımlamaya devam ediyor. Turgenyev’in Ham Toprak’ı usta çevirmen Ergin Altay’ın çevirisi ile yayımlandı. Can Yayınları George Orwell’in çevrilmemiş romanını bırakmamak kararlılığında. Son örnek 1984’ün öncülü sayılan “Boğulmamak İçin”. Marguerite Yourcenar’ın birbirine bağlanan öykülerden oluşan “Düş Parası” (Metis), yayıncılarımızın yeni keşfi ve yayınlamak için yarıştıkları Will Self’in “İzmarit”i (Ayrıntı), Sibel Türker’in “Mecnun Kelebekler”i (Can), Tarık Tufan’ın ilk romanı “Şanzelize Düğün Salonu (Profil), usta çizer ve öykücü Tuncer Erdem’in ilk romanı “Uzak Kış, Kayıp Güz” (Yapı Kredi), Ercan Kesal’ın ilk romanı “Nasipse Adayız” (İletişim), Ertürk Aksun’un “18 Saat”i (Destek), Esra Kahraman’ın 12 Eylül sonrası devrimcilerin yaşadıklarını anlattığı ilk romanı “Segâh Makamı” (Ayrıntı) listemdeki romanlar. 
05.11.2015

Comments: Yorum Gönder



<< Home

This page is powered by Blogger. Isn't yours?